Agnus Castus (Vitex agnus-castus): το βότανο για την ορμονική ισορροπία και ευεξία της γυναίκας

Ορμονικό-Ουροποιητικό

18 Μαρτίου 2026

Το Agnus Castus γνωστό και ως λυγαριά ή chaste tree, είναι βότανο με μακρά ιστορία παραδοσιακής χρήσης στη Μεσόγειο και αποτελεί από τα πλέον μελετημένα βότανα που σχετίζονται με τη γυναικεία ορμονική ισορροπία. Το όνομά του προέρχεται από την ελληνική λέξη «agnos» που σημαίνει «καθαρός» και το «castus» ενισχύει την έννοια της αγνότητας, ενώ η ονομασία «Vitex» σημαίνει «φυλλώδες κλήμα», όπως αναφέρει και ο Όμηρος.
Στην αρχαιότητα, οι γιατροί Διοσκουρίδης και Πλίνιος ο Πρεσβύτερος χρησιμοποιούσαν το βότανο για να μειώνουν τη σεξουαλική επιθυμία, ενώ τον 16ο αιώνα ο γιατρός και φυσιοδίφης Pietro Andrea Mattioli περιγράφει τη λυγαριά ως «φυτό που συγκρατεί τις ορμές της Αφροδίτης». Από εκεί προήλθε και το παρατσούκλι «πιπέρι των μοναχών», λόγω της πικάντικης γεύσης των καρπών του και της καλλιέργειάς του στους κήπους των μοναστηριών.

Οφέλη για την υγεία

 

Το Agnus Castus έχει αποτελέσει αντικείμενο σύγχρονης φαρμακολογικής και κλινικής έρευνας, ιδίως σε ό,τι αφορά τη ρύθμιση του κύκλου μέχρι την ανακούφιση των συμπτωμάτων του προεμμηνορροϊκού συνδρόμου, της  περιεμμηνόπαυσης [η  χρονική περίοδος πριν και μετά την εμμηνόπαυση] και της εμμηνόπαυσης.

Οι καρποί του Agnus Castus είναι μικροί, σκούροι και πλούσιοι σε δραστικά συστατικά (ιριδοειδή γλυκοσίδια, φλαβονοειδή και διτερπενικά μόρια) που έχουν μελετηθεί για την επίδρασή τους στον άξονα υποθαλάμου-υπόφυσης-ωοθηκών και τη συμβολή τους στη διατήρηση της ορμονικής ισορροπίας και ευεξίας της γυναίκας.

Η τακτική χρήση του Agnus Castus προσφέρει πολλαπλά οφέλη στις γυναίκες:

  • Ρύθμιση του κύκλου: ειδικά σε περιπτώσεις αμηνόρροιας ή ακανόνιστων κύκλων, διευκολύνοντας την ωορρηξία.
  • Ανακούφιση από τα συμπτώματα του προεμμηνορροϊκού συνδρόμου (PMS): μειώνει συμπτώματα όπως εναλλαγές στη διάθεση, ευερεθιστότητα, μασταλγία, κοιλιακό φούσκωμα και κράμπες.
  • Μείωση πόνου περιόδου: χάρη στην αντιφλεγμονώδη και χαλαρωτική του δράση, ανακουφίζει από δυσφορία και κοιλιακές κράμπες.
  • Υποστήριξη στην περιεμμηνόπαυση και εμμηνόπαυση: συμβάλλει στη διαχείριση των ορμονικών διακυμάνσεων και των συμπτωμάτων που εμφανίζονται κατά την περιεμμηνόπαυση και εμμηνόπαυση, όπως εξάψεις, υπερβολική εφίδρωση, κυκλοθυμία, κατακράτηση υγρών, ευαισθησία μαστών, κόπωση και αϋπνία.

 

Συμπερασματικά, θα μπορούσαμε να αναφερθούμε  στο Agnus Castus ως τον φυσικό και επιστημονικά τεκμηριωμένο σύμμαχο της γυναίκας, καθώς:

  • συμβάλλει στη ρύθμιση του κύκλου,
  • μειώνει τα συμπτώματα του προεμμηνορροϊκού συνδρόμου και
  • παρέχει ήπια ανακούφιση κατά την περιεμμηνόπαυση και εμμηνόπαυση ενισχύοντας την καθημερινή γυναικεία ευεξία.

 

Βιβλιογραφία

  1. Wuttke W, et al. Chaste tree (Vitex agnus-castus)- pharmacology and clinical indications. Phytomedicine. 2003;10(4):348–357.
  2. European Medicines Agency (EMA), HMPC. Assessment report on Vitex agnus-castus L., fructus. EMA/HMPC monograph.
  3. Van Die MD, et al. Vitex agnus-castus extracts for female reproductive disorders: a systematic review. Planta Med. 2013.
  4. Sturdee DW, et al. Vitex agnus-castus in perimenopause: clinical effects on menopausal symptoms. Maturitas. 2010.
πίσω πάνω εκτύπωση